 |
      |
|
Kırşehir'in eski çağlarda adının, PARNASSOS veya MAKİSSOS Olduğu ifade edilir. Hititler döneminde Kırşehir bölgesine; Ahiyuva Ülkesi Denilmektedir.
Hitit Dönemi (M.Ö. 1850-1200) Kırşehir'in 11.y.y' da Selçuklular döneminde
adı; Gülşehir olarak geçmektedir. Moğol istilasına karşı koyan Kırşehir;
Türk Kültür Merkezlerinin en önemlilerinden biri olmuştur. Kırşehir'e
damgasını vuran Anadolu Selçuklu Döneminde; Kırşehir; II. Murat zamanında Osmanlılar yönetimine girmiştir. Kurtuluş Savaşında birçok Şehit ve Gazisiyle Kırşehir; 1924 yılında İl oldu.
Tarihte Kırşehir'de yaşamış Büyükler Ahi Evranı Veli (1215-1308) Şeyh Mahmud Nasuriddin AHİLİK Bir insan bilimidir. Aşık Paşa (1272-1333)
"Türk Dilinde yeni manalar bulalar Türk-Tacik cümle yoldaş olalar Yol içinde birbirini yirmiye Dile bakıp maniyi hor görmiye."
Caca Bey (1240- (Cacaoğlu Nurettin Cebrail)
"Emir, Büyük Kumandan, alim, adil, iyilik sever zafer kazanmış, dindar, yardımcı, hayır işlerinde başarılı, ikram edici, cömert, merhametli, affedici, temiz, zeki, dinin ve devletin nuru, Müslümanların azizlerin meliklerin ve sultanların dayanağı, ululukların babası, merhum emir Bahaeddin Caca'nın oğlu Cebrail"
Ahmed Gülşehri (1250-1335) "Nevbahar oldu kim bülbül söyleye Aşkını maşukuna şerh eyleye Kamu sözü gelki terk eyliyelim Bülbül ile gül sözü söyliyelim." Süleyman Türkmani (1214-1298) Yesevi tarikatına mensup Horasanlı Tasavvuf ehli Süleyman Türkmani'nin nerede doğduğu belli değildir. Türkmen aşiretleri ile Anadolu'ya gelmiş, Konya'ya yerleşmiş Mevlana Celaleddin Rumi Medresesinde ders vermiştir. Mevlana'nın ölümüyle babasını da kaybeden Türkmani 1239 yılında Mevleviliği yaymak üzere Kırşehir'e gelmiştir. Kırşehir'in Büyük Şeyhlerinden olan, Süleyman Türkmani Aşık Paşa'nın hocasıdır. Tezkere-i Evliya adlı bir eser yazmıştır. Hacı Bektaş-ı Veli (1243-1337)
Yunus Emre (1238- 1320)
Hacı Bektaş Veli'nin Velayetname adlı eserinde; "Doğum yeri Sivrihisar'ın Kuzeyinde Sarıköy'de mezarı ise Sarıköy mezarlığının yanındadır." ifadesi bulunur. Sarıköy Tapduk Köyünde Dergahında; Kırşehir de yaşamış her biri mana eri olan; Ahi Evran Veli , Süleyman Türkmani, Aşık Paşa muhterem zatlardan etkilenmiş, O havayı teneffüs etmiş ve O mana denizinden beslenmiştir. Yunus Onlardan etkilenmiş onların feyzinden feyizlenmişdir. Yunus'un vasiyetinde olduğu gibi. Bugün Ziyaret tepesindeki mezarı Tapduk köyüne gelen bir patika yolun üzerindedir. "Beni Şeyhim Tapduk'un yolu üzerine bir yere koyun ki gelip geçenler üzerime bassın ve vücudum şeyhimin yolunda zelil olsun" "İy yarenler, iy gardaşlar, görün beni nüttüm Ahi Ere irdüm eri buldum er eteğin tuttum Ahi Canım bir gözsüz can idi, içi dolu sen ben idi Dutdum miskinlik eteğin ben menzileyitdüm Ahi Giderdüm gönlümden kini, kin kin tutanın yoktur dini İy yarenler ben bu sözü uludan işitdüm Ahi."
HALK OZANLARIMIZ - USTALAR Şemsi Yastıman "Ölmez Sağ olursam bu yaz inşallah Sılayı
bir daha görmek istiyom Aşık Seyfullah "Yedi Yaşında Girdim ilim dersine Çekiç Ali "Karamanda benim yarim karaman Muharrem Ertaş
"İşte geldim işte gittim Neşet Ertaş "Dane dane benleri var yüzünde "Anadolu'ya Bağdaş kurup oturun Ahi Evran, Aşık Paşa yatırın Yunus'u da öksüz koyman getirin Evliyalar diyarı ili Kırşehir"
|
13
yüzyılda Horasandan Anadolu'ya göç eden Ahi Evran'ın Kimliği hakkında
Hacıbektaş Velayet namesinde; Ahi Evran Büyük Alaaddin Keykubat'ın
çağdaşı olarak gösterilir. 1260 yılında Kırşehir'e gelen Osmanlı
dönemi Anadolu'sunda bütün sanatların piri kabul edilen Ahi Evran
için, Gülşehri bir mesnevi yazmıştır. Kırşehir ve çevresine aydınlık
olmuş, Anadolu'yu bölünmez bir bütün olarak ayakta tutmayı başarmıştır.
13.yüzyılda Anadolu da fikri hayatın iman ve inanç birliğini sağlayan,
örgütleyen, yöneten ve manevi güç ile kuvvetlendiren, esnaf ve sanatkarımızın
piri Ahi Evran 93 yaşında Kırşehir de vefat etmiştir. Çok sevdiği
Kırşehirlilerden ölünce mezarı yanına bir zaviye yapılmasını, buna
bir de mescit eklenmesini istediği anlaşılmaktadır. Bugün Kırşehir
de; Türk işçi esnaf ve zanaatkarı'nın 13 yüzyıldan beri Ahi Evran'ın
felsefesi ve esnaf önderliğini festivallerle kutlamaktadır. 
Aşık
Paşa Türk Edebiyatı tarihine 12 bin beyitten oluşan Garipname adıyla
bir eser bırakmıştır. Türk Dilinin arı katıksız örneklerinden birisi
olan Garipname; ahlak, felsefe, psikoloji, tasavvuf fikirleri ile
doludur.
Aşık Paşa Türbesi
Kırşehir
Emiri Büyük ve tarihi ve ilmi bir şahsiyettir. Genç yaşında zekası
ile bir çok hizmetlerde bulunmuştur. O'nun zekasını Mevlana Celaleddin
Rumi yazmış olduğu mektubunda;
Caca
Bey Medresesi
Bir
zamanlar Gülşehri diye bilinen Kırşehir de doğan, gençliğinde edebiyat
ve tasavvuf öğrenen, Cacabey Medresesin de yetişmiş, Arapça ve Farsça
bilmesine rağmen eserlerini ana dili Türkçe yazmış. 14 yüzyılın
önemli Türk Şairlerindendir. En Önemli eseri Feridüddin Attar'ın
Mantık'ut- Tayr tercümesidir. Bu mesnevileri Türkçe ye çevirmiştir.
Ayrıca Ahmed Gülşehri gazel şeklinde şiirler yazmış milli edebiyatımıza
öz dilden örnekler bırakmıştır. 50 yıl Ahi Evran ile birlikte yaşamıştır.
Ahi Evran son günlerinde Ahilik postunu Gülşehri'ne bırakmıştır
Horasan'ın Nişabur şehrinde dünyaya gelen Horasanlı bir Türk olan
Hacı Bektaş Veli, Türk Mutasavvıfı Ahmed Yesevi halifelerinden Şeyh
Lokman Pirende'den ders almıştır. 1281 yılında Anadolu'ya geldiğinde
Eskişehir Seyitgazi ye yerleşti.Burada bir mağara'ya çekilerek halvete
girdi. Bu zaman Velilik mertebesine erişti. Daha sonra; Mevlana
Celaleddin Rumi'nin oğlu Arif Ulu Çelebi ile tanıştı ve Karaman
Beyi Mehmet bey hükümdarken 24 yaşında Türklük Merkezi olan Kırşehir'e
geldi.Ahi Evran Veli ile görüştü, Ahilikten ilham aldı. Sulucakara
höyük'e yerleşti.Burada Bektaşilik tarikatını kurdu. Orta Anadolu
kendisine saygı duydu. Dergahını mescidini Orhan Gazi, Türbesini
Fatih'in babası II.Murat inşa ettirdi II.Beyazıt tamir ettirdi.
Emir Ahi Dede Hacıbektaş'a bir imarethane inşa ettirdi. Hacı Bektaş
Veli Orhan Gazi'nin tahta çıkış törenlerinde bulununmuş 94 yaşında
iken vefat etmiştir. Türbesi Hacıbektaş dergahı içindedir. Hacıbektaş
dergahı orta Anadolu'nun değerli bir ziyaretgahıdır.
Yunus Emre Türbesi
