COĞRAFİ KONUMU
İL VE ÇEVRESİNİN COĞRAFİ KONUMU
Kırşehir ili, iç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak bölümünde yer almaktadır.İl Merkezi Greenwich baş meridyenine göre 34 derece 10 dakika doğu boylamında; 39 derece, 8 dakika kuzey enleminde bulunmaktadır. İl topraklarını Doğu ve Güneydoğuda Nevşehir, Güneyde ise Niğde ve Aksaray, Batı ve Güneybatıda Ankara , Kuzeybetıda Kırıkkale , Kuzey ve Kuzeydoğuda Yozgat ilçeleri çevrelemektedir. Toplam alanı 6665.km. dir.Türkiye'nin binde 8'i kadar bir yer kaplamaktadır.
Jeolojik Durum
Kırşehir yöresi Orta Anadolu kristal masifinin bir parçasısıdır.Billurlu eski kayalardan oluşmuş olup”Kırşehir Masifi” diye adlandırılmaktadır. Bölgenin genel görünümü, asıl alp kıvrımlaşması sırasında bugünkü biçimini almıştır. Kırşehir'in Kuzeybatısındaki Kalkanlı, Kargasekmez sıradağlarının Kuzeydoğu Güneydoğu doğrultusuenine incelendiğinde aşağıya doğru şu diziler tanımlanarak tespit edilmiştir.
Tabakalı, yer yer plaket, mermerleşmiş kireçtaşı, kalkşist
Klorifli, seristli şistler, fillatlar
Ufak taneli, billurlu kuvarsitler
Mikaşistler, Kalkşist ve mermer katmanları Bütün bu dizi yaklaşık olarak 2000-2500 metre kalınlığındadır.
Teknotik Durum:
Kuzeybatı-Güneybatı kıvrımı aynı zamanda bir fay çizgisidir. Kuzeye doğru iki ayrı fay çizgisi uzanır. Bu fayın uzunluğu 15 km. kadardır. Set temel yer yer faylarla kırılmış olduğu için bunların yerlerinden oynamaları ile bazen yoğun depremler olmaktadır.
İlin Yüzey Şekilleri:
İl toprakları 900-1200 metre yükseklikteki yayalalardan oluşmuştur.Bu yayalalarda orta derecede yarıklar açılarak akarsular akmaktadır.Yayla yüzeyi üzerinden yüksekliği 1700 metreye ulaşan dağlar bulunur.Dağlar genellikle basık görünüşlü ve çarpıktır.
Dağlar
İlin başlıca dağları Kuzeybatı-Güneydoğu doğrultusunda uzanan ve yüksekliği 1550 metreyi bulan Çiçekdağı sıraları görülür.Kaman'ın Doğusunda uzanan ve yüksekliği 1701 metre; Mucur'un Kuzeybatısında Armutlu,Köpekli,Kızıldağ,Kırlangıç dağları bulunur.
Seçilmiş Daşğlar Yükseklikleri
Kargasekmez Dağı :1712 metre
Kervansaray Dağı :1679 metre
Çiçekdağı Dağı :1550 metre
Baranlı Dağları :1701 metre
Köpekli Dağı :1554 metre
OVA-VADİ-AKARSU-GÖLLER-BARAJLAR Malaya Ovası:
Halk arasında “Çöl” diye adlandırılan bu ova, ilin kuzetinde bulunmaktadır. Çok eskiden burasının bir göl yatağı olduğu anlaşılmaktadır.Teknotik oluşum sonucu göl suları çekilerek ova oluşmuştur.Malaya Tarım İşletmesinin Üretme çiftliğinin üzerine kurulduğu bu ova 400 km .dir
Vadiler
İl toprakları bütünüyle Kızılırmak çökeği içinde yer alır.Orta Kızılırmak yaylası içinde geçen özlerden Hamamözü,Büyüköz,Acıöz,Kaman,Kızılırmağa,Kılıçözü Değirmenözü,Acısu, Delice ırmağına dökülerek büyüklü küçüklü vadiler meydana gelir
Akarsular
Kırşehir ilinden irili ufaklı bir çok akarsu geçmektedir.Kızılırmak, Kırşehir'in 17 km. güneyinden geçmektedir.Merkez ilçedeki Kılıçözü Çayı, Aydınlar Köyü ile Çoğun KöyündekiBuzluk dağlarından çıkar,Kırşehir içerisinden geçerek “Taka” denilen yerde Kızılırmağa dökülür.Kızılırmağa dökülen Sıdıklı Deresi de merkez ilçededir.Çiçekdaüı ilçesiin kuzeyinde Delice ırmağı,batısında Kılıçözü suyu vardır. Sularını Baranlı Dağlarından alan Değrrmenözü,Danaözü ve Acıözle birleşerek Delice ırmağına dökülür.Cafalık dağından çıkan Manözü suyu Kızılırmağa dökülür.Çiçekdağı ile Kaman arasında Monözü vardır.Mucurdan Acıöz çayı akar.
Göller ve Barajlar 1.Doğal Göller:
Mucur ilçesinin Kuzeyindeki Seyfe Gölü ve doğusundaki Obruk Gölü doğal göldür.Seyfe Gölünün Deniz yüzeyine göre 1110 m. Dir. Suyun en yüksek olduğu zamana göre gölün alanı 15 km dir. Gölün suyu tuzludur, derinliği 1-2 metre arasında değişmektedir. Obruk gölü küçük ve çöküntü bir göldür.
2.Hirfanlı Baraj Gölü:
Hirfanlı Baraj Gölünün bitimi Kaman ilçasinin 19 km. güneybarısındadır. Gölün bir kısmı Ankara il sınırları içerisindedir.Kızıırmak üzerinde eletrik üretimi,taşkınları özleme ve sulama yapmak amacıyla kurulmuş,yapma bir göldür. Gölün uzunluğu 75 km, en geniş yeri 15 km. alanı 320 km dir. Barajın temelden yüksekliği 81 metredir. Gölün suyu tatlıdır. Baraj gölünde sazan.yayın,karaburun,gümüş,kepenek türünden balıklar ile yengeç ve tatlısu midyesi bol bol bulunmaktadır,
3.Çoğun Barajı:
Kırşehir ilinin Çoğun köyü yöresindeki arazileri sulamak amacıyla yapılmış bir barajdır.
4.Kesikköprü Barajı:
Büyük bir bölümü Ankara il sınırları içerisinden başlar.Hirfanlı Barajına 25 km. uzaktadır. Kema ilçesinin Buz Köyü toprakları bu barajın suları altında kalmıştır.İşletmeye 1966 yılında açılmıştır.
Bitki Örtüsü:
Kırşehir ili genel olarak bozkır görünümndedir.Orman bakımından fakirdir. Çiçekdağı kesiminde bir miktar meşe ormanı bulunur. Vadi tabanlarında ve sulak yerlerde yer yer Kavaklık ve meyve bahçeleri vardır.
İklim:
Kırşehir'in karasal bir iklimi vardır. Kışları soğuk ve sert geçsede Doğu Anadolu'da olduğu gibi sürekli değildir. Yazları sıcak ve kurak, ilkbahar yağmurlu, Sonbahar ise az yağmurludur.Yıllık yağış tutarı ortalam 350-400 mm. Dir
Seyfe Gölü:
Kırşehir yöresi içinde bulunan ve dışarıya akıntısı olmayan 15 km. yüz ölçümünde 1110 m yüksekliğinde sığ bir göldür.Gölün etrafı çarak, suyu acı ve tuzludur. Göl Türkiye'nin kuş toplulukları bakımından en zengin göllerinden biridir. Dünyanın en güzel ve en zarif kuşlarından sayılan flamingolar her zaman burada bulunurlar. Daha çok Anadolu kökenli “Pembe Flamingo” lar seyfe Gölünde bulunmakatadır. Yapılan araştırmalar sonucu 187 kuş türü tespit edilmiştir. Bu kuş türlerinden Flamingoların sayısının 320.000 olduğu belirtilmektedir. Bu sayı bütün flamingo türü için dünyadaki en büyük topluluklardan biri anlamını taşımaktadır.
TERME KAPLICASI Kırşehir'in içinde bulunan Terme Kaplıcası rağbet gören kaplıcalarımızdan biridir. Kaynaklar yani tesislerin 50 metre kadar ilerisinde kaynaklar altında çıkmaktadır. Kaptaj'ı iyidir. Debisi çoktur. Kaynakların yanındaki kayalara oyulmuş eski hamam bugün terk edişmiştir.
3 yıldızlı 2 adet Terme kaplıcalarında bugün 179 oda, 430 yatak, 30 özel banyo, 5 termel havuz, 2 sauna,1 jimlastik salonu, 1 jakuzi, 1 çamaşır banyosu mevcuttur.
Jeolojik durumu:
Kaynak suları yeni alüvyonlarla kaplı genç çöküntülerin bulunduğu alanda neojen arazinin formasyon sınırında zuhur eder. Çöküntüde bulunan örtülü faydan gelen sular neojen kalkerleri arasında hareketi ile soğuyup infiltre sularla karışmaktadır. 40 derece sıcaklıkta olan suların çoğunu Klorür oranına bakarak Vadoz suların teşkil ettiğinisöyleyebiliriz.
Tıbbi Değerlendirme :
Debisi yüksek 40 derece sıcaklıkta bir maden suyudur. Isı kaybı önlendiği taktirde soğutulmaya gerek kalmadan oldukça ekonomik tarzda uygulanabilir ve değerlendirilebilir.Debisinin yüksek olması değişik kaplıca tatbiklerine imkan verecektir. Bu tarzda kullanıldığında, özellikle sıcaklığın sedatif tesiri ile karbondioksitin etraf dolaşımı üzerindeki vazodilatör etkisi ön plana çıkacaktır. Her ik etki sonucu hipertansiyonlularda kan basıncının düştüğü görülecektir.Ayrıca bronşlar üzerinde sedatif bir etki husule gelecektir.. İçme kürleri yapıldığında karaciğer,safra kesesi, mide, bağırsak sistemi üzerinde etkisi ön plana çıkacaktır. 1,5 grama yaklaşan total mineralizasyona rağmen serbest karbondioksit ihtiva etmesi içimini kolaylaştıracaktır.Sofra suyu olarak da şişelendirme vasıtasıyla ekonı-omik bir değer kazandırabilir.
Karakurt Kaplıcası:
Kırşehir İli Merkez İlçesine bağlı karalar Köyü sınırları içerisindedir. Kaplıca yöresinin yükseltisi 1000 m'dir Kaplıcanın Selçukluların ünlü Komutanı Kılıç Arslan tarafından 1135 yılında yaptırılarak işletmeye açıldığı sanılmaktadır. Ilıca-Hakan Türbe ve mescidinden oluşan bu yapı topluluğu tüm görünüşü ile Türk yapısının özelliğini taşımaktadır. Semavi Eyice Kırşehir'de Karakurt Kalender Baba Ilıcası adlı yapıtında mimarisinin açık Selçuklu karekterinde olduğu, bu tesislerin 13. yy'ın sonlarından itibaren veya 14.yy'ın içinde yapılmış olduğu sanılmaktadır. Eski yapılar yanında birbirinne yakın iki blok olarak çağdaş kaplıca l-kuruluşları yapılmıştır. Kaplıca kente 15 km. uzaklıktadır.
Bulamaçlı Kaplıcası:
Kırşehir ili Çiçekdağı ilçesi sınırları içerinde; Yerköy'e 5 km. Çiçekdağ'a 4 km. uzaktadır. Rakımı 812 metredir. Kaplıcanın 20 yataklı bir moteli vardır yeni yapılmış çağdaş bir yapıdır. Suyun grubu sodyum klorlu, bikarbonatlı ve radyonludur.Suyun ısısı 42 derecedir.
Çiçekdağı ilçesinin Mahmutlu köyü sınırları içerisinde eskiden romalılar tarafından hamam olarak kullanılan bol sulu bir kaplıca daha vardır.Bu suyun ısısı 50 derecedir. Mucur ilçesinin Avci köyünde halk tarafından içmece diye adlandırılan bir su daha vardır.Bu sindirim sistemi bozukluklarına faydalı olmaktadır.
KIRŞEHİR SINIRLARI İÇİNDEKİ BARAJLAR VE ÖZELLİKLERİ Kültepe Barajı:
Kırşehir-Aksaray il sınırlarında, sulama amacıyla yapılmış bir barajdır.Sulama alanı 2350 da'dır.Göl alanı maksimumu su seciyesinde 2.300.000. m'dir.Ayrıca gölde olta balıkçılığı yapılabilmektedir..Park vr reaksiyon ananı pşknik yapmaya uygundur.
Çoğun Barajı:
Sulama amacıyla yapılmış bir barajdır.Sulama alnı 2068 ha'dır. Göl alanı maksimum su seviyesinde 2.69.000.000 m'dir Ayrıca gölde olta balıkçılığıda yapılır.park ve reaksion alanı piknik yapmaya uygundur.
Karaova Barajı:
Sulama macıyla yapılan bir barajdır.Sulama şebekesi tamalandığında 4250 ha alanı sulanacaktır. Baraj dolduğunda maksimum su seviyesinde 3.460.000 m göl alanına sahip olacaktır. Baraj gölünde balıklandırma çalışması yapılmıştır.Park ve reaksion alanı inşa halındedir.
Hirfanlı Barajı:
Elektrik üretimi ile 1959 yılında işletmeye açılmış, kaya dolgu bir barajdır.Normal su kotunda göl alanı 263.000.000 m'dir. Baraj, Kırşehir il sınırları içerisindedir.. Baraj gölünde çeşitli türde tatlı su balığı vardır.
PLAJLAR Hirfanli Barajı:
Kırşehir,Hirfanlı Baraj Gölü gibi sun'i bir göle sahiptir.Gölün kıyı sahilleri plaj olmaya çok uygundur,hatta göl içinde kıyık yarışları bile düzenlenebilir. Suyu tatalı olan göl bir deniz manzarası görünümündedir. En geniş yeri 15 km uzunluğu 70 km. dir. Orta Anadolu'nun deniz ve plaj hasretini fazlasıyla karşılayacak durumda olan Hirfanlı Barajı tesisleri doğru Kaman, 25 km. güneyde Savcılı Köyü, daha doğuda Toklümen Köyü yine bu yerdesıdıklı Büyükoba sahilleri ayrı ayrrı plaj olmaya uygundur.
Kaman ilçesine 19 km. uzaklıkta bulunan iyi bir yolla gidilebilen Hirfanlı Barajı Sosyal Tesislerinin bulunduğu yer çevre çamlıkları ve göl manzarası ile iyi bir gezi yeridir. Tesislerde Lokanta ,gazino ve plaj vardır. Özellikle tatail günlerinde il veilçelerden gelen halkla dolmakatadır.Kırşehir merkezine 27 km. uzaklıkta Yeşilli, Uzunali,Karaduraklı ve Sıdıklı Büyükoba köylerinin baraj kıyıları doğal kumsallarıyla çevre halkının Temmuz-Ağustos aylarında kamp yerleri haline gelmektedir. Plajtesisileri tam anlamıyla kurulduğu taktirde suyu,kumu ve güneşi ile değer biçilmez bir hale gelebilir.
Çoğun Barajı:
Yakında tamamlanan bu barajımızın kumsalları plaj olmaya çok uygundur. Baraj gölü yakınında bir çok kişiler güzel safiye evleri yaptırmıştır. Yaz günlerinde buradan baraj sularına girip serinlenmektedir. Baraj Kırşehir-Ankara Yolu üzerindeir.
YER ALTI KAYNAKLARI Kırşehir'de çeşitli madenler bulunmasına karşılık bunlar ekonomik nitelikte değildir. İlde en önemli madenler demir,flüorit,mermer ve tuzdur.Demir kaynakları merkez ve Kaman ilçelerinde bulunmaktadır.Flüorit yatakalrı,Merkez,Çiçekdağı ve Kman ilçelerinde olup, Kman ve Çiçekdağı ilçelerindeki Flüorit damarlarının bir bölümünde zaman zaman üretim yapılmıştır. Mrkez ilçe Kaman ve Mucur dolaylarında Onxy denilen mermer yatakaları bulunmaktadır. Bu yataklardan zaman zaman üretim yapılmaktadır.
Kırşehir'de ekonomik açıdan önem taşıyan doğal kaynaklardan biride tuzdur. İldeki en zengin tuz yatakları, Tepesidelik ve Sekili'de bulunmaktadır.
Çiçekdağı ilçesindeki 60.000 ton rezervli linyit yatakları,ancak yerel gereksinimi karşılayacak boyuttadır. Tuğla-Kiremit hammadesi ise Çiçekdağı ve Akçakent ilçelerinde bulunur.
ONXY TAŞ İŞLETMECİLİĞİ
Kırşehir'de gerileyen halıcılığımıza karşılık , Kırşehir'i sembolize etmekte ön plana çıkan bir uğraşı olarak belirlenmektedir. Yılda yaklaşık 2500 ton ONXY ve mermer taşı işlanmektedir. Halen küçük çapta da ilkel makinelerle çalışan 26 atölye vardır. Ayrıca Kırşehir Endüstri Meslek Lisesinde müteşebbis ve işçi kalifiye yetiştirmek amacıyla bünyesinde bir taş otölyesi kurulmuştur.
Bu el sanatlarımızın ham maddesi Mucur, Hacıbektaş ve diğer illerden özellikle Tokat'taki ocaklardan sağlanmaktadır. Atölyelerdeki sermaye entansitesi düşüktür. Taş işletmeciliği turistik nitelik gösterdiğinden ve ilimizde turistik bölge kapsamına girdiğinden büyük bir değer kazanmıştır. Bunun yanı sıra Ege ve Akdeniz sahillerinde imalathaneler ve satış reyonları açmılşlardır.
Ayrıca ONXY taşları dış ülkelere hem ham, hemde işlenmiş olarak ihraç edilmektedir. Kırşehir'deki bu taş işletmeciliğinin, çevre ülkelere, özellikle Avrupa'ya ihracı mümkün olmamaktadır.
İlimizin, Kapadokya türistik bölge güzergahında bulunması nedeniyle, taşçıların bu güzergah üzerinde satış rayonları ve imalat yarleri açmaları, geliştirici bir önlem olarak düşünülektedir.
|